تحصیل در آلمان
تحصیل در دانشگاههای دولتی آلمان رایگان بوده و پس از فارغالتحصیلی، ۱۸ ماه فرصت دارید تا شغل مرتبط پیدا کرده و اقامت خود را به کاری تبدیل کنید. در این صفحه شرایط مهاجرت به آلمان از طریق تحصیل، هزینهها، مدارک و مراحل را مرور می کنیم.
- ارزیابی رایگان پرونده
- پیگیری تا زمان صدور ویزا
- پشتیبانی پس از ورود به آلمان
مشاوره تحصیل در آلمان
تحصیل در آلمان در یک نگاه
شهریه
رایگان در اکثر دانشگاههای دولتی؛ فقط هزینه ثبتنام (حدود ۱۰۰ تا ۳۵۰ یورو)
تمکن مالی
۱۱,۹۰۴ یورو در سال (ماهانه ۹۹۲ یورو) در حساب مسدود
مدرک زبان
آلمانی B۲ یا C۱ (TestDaF / DSH) یا انگلیسی با آیلتس ۶.۵ / تافل ۹۰
شرط معدل
حداقل ۱۵ از ۲۰ (معادل ۲.۵ در سیستم آلمانی)
کار حین تحصیل
۱۴۰ روز کامل یا ۲۸۰ نیمروز در سال
پس از تحصیل
ویزای ۱۸ ماهه جستجوی کار و مسیر اقامت دائم
ویزای موفق آلمان در پیشگامان اپلای
شرایط پذیرش برای کارشناسی، ارشد، دکترا و دیپلم
کارشناسی
- زبان آلمانی: TestDaF با حداقل نمره ۴ یا DSH-۲ (یا Goethe / Telc سطح C۱)
- زبان انگلیسی: آیلتس ۶.۰ تا ۶.۵ یا تافل ۸۰ تا ۹۰
- معدل: بالای ۱۵ از ۲۰ (۲.۵ آلمانی)
- گپ تحصیلی: بیش از ۲ تا ۳ سال نیازمند دلیل معتبر است
- مدارک: رزومه، انگیزهنامه، گاهی توصیهنامه و آزمون ورودی
کارشناسی ارشد
- زبان آلمانی: TestDaF ۴ یا DSH-۲
- زبان انگلیسی: آیلتس ۶.۵ به بالا یا تافل ۹۰ تا ۱۰۰
- معدل: بالای ۱۴ از ۲۰؛ مدیریت، مهندسی و کامپیوتر معمولاً بالای ۱۶
- گپ تحصیلی: تا ۵ سال قابل قبول است
- مدارک: رزومه، انگیزهنامه، توصیهنامه
دکترا
- زبان آلمانی: TestDaF ۴ یا DSH-۲
- زبان انگلیسی: آیلتس ۶.۵ تا ۷.۰ یا تافل ۹۵ تا ۱۰۰
- معدل: بالای ۱۵ از ۲۰ (۲.۰ آلمانی)
- گپ تحصیلی: اهمیت کمتر؛ سابقه پژوهشی مهمتر است
- مدارک: پروپوزال پژوهشی، حداقل دو توصیهنامه، توافق استاد راهنما
کالج های آلمان با دیپلم
- معادلسازی: معادل دیپلم شما در سیستم آموزشی آلمان بررسی میشود
- کالج: در صورت نبود معادل Abitur، دوره Studienkolleg حداقل یک سال
- آزمون: قبولی در آزمون FSP پایان دوره
- زبان: آلمانی B۱ یا B۲ (TestDaF / DSH / Goethe)
- مدارک: دیپلم و پیشدانشگاهی، رزومه، انگیزهنامه
مراحل مهاجرت تحصیلی به آلمان در ۶ گام
انتخاب رشته و دانشگاه
با جستجو در پایگاه رسمی DAAD، رشته و دانشگاهی را انتخاب کنید که با سوابق تحصیلی و سطح زبان شما همخوانی دارد (لینک جستجو)
بررسی اعتبار مدارک
در پایگاه Anabin اعتبار دانشگاه محل تحصیل و معادلسازی مدرک خود را در سیستم آموزشی آلمان بررسی کنید.
ثبت درخواست پذیرش
افتتاح حساب مسدود
خرید بیمه درمانی
رزرو وقت و تحویل مدارک
هزینه مهاجرت تحصیلی به آلمان
مهمترین عدد این مسیر، مبلغ تمکن مالی است که در حساب مسدود میماند و خرج زندگی خود شما میشود. هزینههای دیگر شامل ویزا، بیمه، ارزیابی و ترجمه مدارک است. دانشگاههای خصوصی شهریه بیشتری دارند: حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار یورو در سال برای کارشناسی و ۱۰ تا ۲۰ هزار یورو در سال برای ارشد.
| مورد | مبلغ | توضیح |
|---|---|---|
| حساب مسدود (Sperrkonto) | ۱۱,۹۰۴ یورو | تمکن مالی یکساله؛ مبلغ متعلق به خودتان است و ماهانه (۹۹۲ یورو) آزاد میشود |
| هزینه ویزای تحصیلی | حدود ۷۵ یورو | هنگام تحویل مدارک پرداخت میشود |
| بیمه درمانی دانشجویی | حدود ۱۱۰ تا ۱۳۰ یورو در ماه | برای ثبتنام در دانشگاه و دریافت ویزا الزامی است |
| ارزیابی مدرک (ZAB) | ۲۰۸ یورو | در صورت نیاز به معادلسازی؛ جدا از مبلغ حساب مسدود |
| بررسی مدارک در Uni-assist | ۷۵ یورو برای دانشگاه اول، ۳۰ یورو برای هر دانشگاه اضافه | |
| ترجمه رسمی مدارک | حدود ۲۵ یورو برای هر صفحه | ترجمه به زبان آلمانی |
| تایید کپی مدارک | حدود ۲۵ یورو | |
| تایید مدارک در سفارت | حدود ۳۰ یورو | |
| آزادسازی مدارک در ایران | از ۶ میلیون تومان به بالا | بسته به رشته و دانشگاه محل تحصیل متغیر است |
| هزینه ثبتنام ترم | ۱۰۰ تا ۳۵۰ یورو در سال | شهریه دانشگاههای دولتی؛ شامل هزینههای اداری و خدمات دانشجویی |
راهنمای کامل تحصیل در آلمان
مهاجرت تحصیلی به آلمان به دلیل امکان تحصیل رایگان یا با شهریه بسیار پایین در دانشگاههای دولتی، یکی از سادهترین مسیرهای مهاجرت به آلمان به شمار میآید. در شرایط ویژه، با دریافت بورسیه میتوانید بخشی از هزینههای زندگی را هم تأمین کنید. از مزایای مهم این مسیر، امکان تبدیل ویزا به مجوز کار پس از تحصیل و حتی دریافت اقامت دائم است.
در ادامه، همه جزئیات را به ترتیب میخوانید: سن و گپ تحصیلی، مدرک زبان، معدل، شرایط دیپلمهها، مدارک، ویزا، حساب مسدود، هزینه زندگی، بورسیه، دانشگاهها و مسیر کار و اقامت.
شرایط سنی و گپ تحصیلی برای تحصیل در آلمان
از نظر قانونی هیچ محدودیت سنی برای دریافت پذیرش و ویزای تحصیلی آلمان در مقاطع کارشناسی، ارشد و دکترا وجود ندارد. دانشگاهها بیشتر روی رزومه علمی، معدل و انگیزه شما تمرکز دارند. با این حال، اگر بالای ۳۰ یا ۳۵ سال دارید و گپ تحصیلی شما زیاد است، سفارت حساسیت بیشتری نشان میدهد. یک انگیزهنامه (SOP) قوی که توضیح دهد چرا در این سن ادامه تحصیل میدهید و این تصمیم چه کمکی به مسیر شغلی شما میکند، شانس دریافت ویزا را به شدت بالا میبرد.
گپ تحصیلی
گپ تحصیلی بهخودیخود مانع پذیرش نیست، اما ممکن است سفارت یا دانشگاه دلیل قانعکنندهای بخواهد. در کارشناسی گپ بیش از ۲ تا ۳ سال و در ارشد گپ بیش از ۵ سال نیاز به توضیح و مستندات دارد؛ اشتغال، دورههای آموزشی یا فعالیتهای مرتبط با رشته دلایل پذیرفتنی هستند. در دکترا، تجربه پژوهشی یا کاری مرتبط با زمینه تحصیلی اهمیت بیشتری از خود گپ دارد.
مدرک زبان برای تحصیل در آلمان
مدرک زبان یکی از مهمترین الزامات تحصیل در آلمان است. برای تحصیل به زبان آلمانی به TestDaF یا DSH نیاز دارید؛ مدارک Goethe و Telc سطح C۱ هم برای کارشناسی قابل قبولاند. برای برنامههای انگلیسیزبان، آیلتس آکادمیک یا تافل لازم است. نمرههای هر مقطع را در جدول بالای همین صفحه (بخش «شرایط پذیرش برای کارشناسی، ارشد و دکترا») ببینید و پیش از ثبتنام در آزمون، حداقل نمره مورد نظر دانشگاه خود را از سایت آن بررسی کنید.
شرط معدل برای تحصیل در آلمان
برای کارشناسی معمولاً معدل بالای ۱۵ از ۲۰ (۲.۵ در سیستم آلمانی) لازم است؛ در رشتههای بسیار رقابتی مانند پزشکی، دندانپزشکی و حقوق معمولاً بالای ۱۸ از ۲۰ (۱.۵) انتظار میرود. برای ارشد معدل بالای ۱۴ تا ۱۵ و در رشتههایی مانند مدیریت، مهندسی و علوم کامپیوتر معمولاً بالای ۱۶ (۲.۰) لازم است. برای دکترا معدل بالای ۱۵ از ۲۰ (۲.۰ آلمانی) و ارائه پروپوزال پژوهشی ضروری است. در برخی دانشگاهها انگیزهنامه هم برای روشنشدن دلایل انتخاب رشته و دانشگاه الزامی است. کسانی که معدل پایینتری دارند میتوانند از مسیر دورههای آمادگی (Studienkolleg) و آزمون ورودی وارد شوند.
سیستم نمرهدهی آلمان
- ۱.۰: عالی (بالاترین نمره)
- ۴.۰: حداقل نمره قبولی
- ۵.۰: مردود
تحصیل در آلمان با مدرک دیپلم
متقاضیان با مدرک دیپلم باید معادل مدرک خود را در سیستم آموزشی آلمان داشته باشند. اگر دیپلم شما مستقیماً معادل Abitur ارزیابی نشود، باید پیش از دانشگاه یک دوره حداقل یکساله کالج (Studienkolleg) را بگذرانید و در پایان در آزمون FSP شرکت کنید؛ با قبولی در آن میتوانید وارد دانشگاه شوید. برای این مسیر باید به زبان آلمانی مسلط باشید و مدرک DSH، TestDaF یا Goethe داشته باشید. دانشگاهها ممکن است برای برخی رشتهها آزمون ورودی هم بگیرند.
| دوره | رشتههای مرتبط |
|---|---|
| M-Kurs | پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و زیستشناسی |
| T-Kurs | مهندسی، ریاضیات و علوم پایه |
| W-Kurs | اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی |
| G-Kurs | علوم انسانی، هنر و ادبیات |
مدارک تحصیل با دیپلم: مدرک دیپلم و پیشدانشگاهی، مدرک زبان (آلمانی B۱ یا B۲ یا انگلیسی با آیلتس ۶.۵ / تافل ۸۰ تا ۹۰)، رزومه، انگیزهنامه، گواهی تمکن مالی از طریق حساب مسدود، بیمه درمانی و در صورت نیاز توصیهنامه.
معادلسازی مدارک تحصیلی در آلمان
- تعیین نیاز به معادلسازی: بسته به رشته و دانشگاه انتخابی، بررسی کنید که مدرک شما نیاز به معادلسازی دارد یا نه.
- استفاده از پایگاه Anabin: مرجع رسمی دولت آلمان برای بررسی اعتبار دانشگاههای ایران (دولتی، آزاد، پیام نور و…).
- درخواست ارزیابی از ZAB: در صورت نیاز، مدارک خود را به همراه ترجمه آلمانی یا انگلیسی و پرداخت هزینه (۲۰۸ یورو) برای مرکز ارزیابی مدارک آکادمیک آلمان ارسال کنید.
- مراجع دیگر: در صورت لزوم ممکن است مدارک را به نهادهای ذیصلاح دیگر یا دانشگاههای آلمان هم بفرستید.
نحوه اپلای دانشگاه آلمان و تفاوت Uni-assist با اپلای مستقیم
برخی دانشگاهها پورتال اختصاصی دارند و مدارک را باید مستقیماً در سایت خودشان بارگذاری کنید (اپلای مستقیم). بخش زیادی از دانشگاههای دولتی بررسی اولیه مدارک دانشجویان بینالمللی را به Uni-assist سپردهاند. این سازمان پس از بررسی مدارک و تطبیق نمرات با سیستم آموزشی آلمان، آنها را برای دانشگاه مقصد میفرستد. هزینه بررسی ۷۵ یورو برای دانشگاه اول و ۳۰ یورو برای هر دانشگاه اضافه است.
- 1انتخاب دانشگاه یا کالج موردنظر: ابتدا باید دانشگاه یا کالجهایی را که در رشته تحصیلی شما بهترین امکانات و برنامهها را ارائه میدهند، انتخاب کنید.
- 2ورود به سایت دانشگاه: پس از انتخاب دانشگاه، وارد سایت رسمی آن شوید تا اطلاعات دقیقی در مورد شرایط پذیرش، مدارک لازم و مهلتهای درخواست بهدست آورید.
- 3کسب اطلاعات: اطلاعات دقیق در خصوص رشتهها، دورهها، ددلاین، هزینهها و الزامات تحصیلی را از سایت دانشگاه یا کالج استخراج کنید. توجه داشته باشید که برخی دانشگاهها از سیستمهای مختلف برای پذیرش استفاده میکنند.
- 4تهیه مدارک موردنیاز: مدارک لازم برای پذیرش را تهیه کنید. این مدارک معمولاً شامل مدرک تحصیلی، ریز نمرات، مدرک زبان، رزومه، انگیزهنامه و توصیهنامه میباشند.
- 5ثبت درخواست در پلتفرمهای DAAD یا Uni-assist: بسیاری از دانشگاههای آلمان برای پذیرش از پلتفرمهای آنلاین مانند DAAD (سرویس تبادلات آکادمیک آلمان) یا Uni-assist برای ثبت درخواستها استفاده میکنند. در این مرحله، باید درخواست خود را در یکی از این پلتفرمها ثبت کنید.
- 6دریافت نتیجه بررسی مدارک: پس از ارسال مدارک، دانشگاه یا کالج شما را بررسی کرده و نتیجه درخواست پذیرش را به شما اعلام میکند. این مرحله میتواند چند هفته طول بکشد.
- 7ثبتنام نهایی در دانشگاه یا کالج: در صورتی که پذیرش شما تایید شد، باید مراحل ثبتنام نهایی را انجام دهید. این شامل تکمیل فرمهای مربوطه و ارسال هرگونه مدرک اضافی است.
- 8فراهم کردن محل اقامت: برای زندگی در آلمان باید مکانی مناسب برای اقامت پیدا کنید. میتوانید در خوابگاههای دانشجویی، آپارتمانهای اجارهای یا اتاقهای مشترک زندگی کنید.
- 9دریافت ویزای تحصیلی: پس از دریافت پذیرش باید برای دریافت ویزای تحصیلی اقدام کنید. این فرآیند شامل ارسال مدارک مربوط به سفارت آلمان است.
- 10برنامهریزی سفر: پس از دریافت ویزا، سفر خود به آلمان را برنامهریزی کرده و به دانشگاه وارد شوید.
مدارک لازم برای مهاجرت تحصیلی به آلمان
مدارک عمومی برای ارائه به دانشگاه و سفارت
- تاییدیه ZAB برای معادلسازی مدرک (در صورت نیاز)
- نامه پذیرش (Zulassung) از دانشگاه یا موسسه آموزشی
- مدرک تحصیلی و ریزنمرات رسمی (ترجمهشده به آلمانی یا انگلیسی)
- مدرک زبان
- رزومه تحصیلی و کاری
- گواهی تمکن مالی (حساب مسدود ۱۱,۹۰۴ یورو)
- بیمه درمانی معتبر
- کپی پاسپورت معتبر
- انگیزهنامه (SOP)
مدارک ویژه کارشناسی ارشد
- مدرک کارشناسی و ریزنمرات رسمی
- توصیهنامه از اساتید یا کارفرمایان قبلی
- مدارک تکمیلی در صورت نیاز: نمونه کار، پروپوزال پژوهشی یا نتایج آزمون ورودی
مدارک ویژه دکترا
- مدرک کارشناسی ارشد و ریزنمرات
- حداقل دو توصیهنامه از اساتید یا کارفرمایان قبلی
- نمونه کار و مقالات علمی منتشرشده یا پروژههای پژوهشی
- پروپوزال پژوهشی و توافقنامه حمایت علمی از یک استاد آلمانی
- نتایج آزمونهای استاندارد مانند GRE (در صورت نیاز)
هزینه زندگی دانشجویی در آلمان
هزینه زندگی به شهر محل اقامت، سبک زندگی و عادتهای شما بستگی دارد. جدول زیر محدوده ماهانه هزینهها را نشان میدهد.
| مورد | هزینه تقریبی (یورو) |
|---|---|
| خوابگاه دانشجویی | ۳۵۰ تا ۶۰۰ در ماه |
| آپارتمان یا اتاق مشترک | ۴۵۰ تا ۷۰۰ در ماه |
| خرید مواد غذایی | ۱۸۰ تا ۲۵۰ در ماه |
| رستوران | از ۱۲ تا ۱۸ برای هر وعده |
| بلیط حملونقل عمومی | ۳۵ تا ۹۰ در ماه |
| بیمه درمانی دانشجویی | ۱۱۰ تا ۱۳۰ در ماه |
| اینترنت و تلفن | ۲۵ تا ۴۵ در ماه |
کار دانشجویی حین تحصیل
یکی از بزرگترین مزایای تحصیل در آلمان، امکان کار همزمان با تحصیل است. دانشجویان بینالمللی میتوانند تا ۱۴۰ روز کامل یا ۲۸۰ نیمروز در سال بهصورت قانونی کار کنند. درآمد پارهوقت میتواند بخش مهمی از هزینههای جاری، اجاره و خورد و خوراک را پوشش دهد. حداقل دستمزد ساعتی هر سال بهروزرسانی میشود؛ مقدار جاری را از منابع رسمی آلمان بررسی کنید.
بورسیه تحصیلی در آلمان
آلمان بورسیههای متنوعی برای دانشجویان بینالمللی ارائه میدهد که به کاهش هزینه تحصیل و زندگی کمک میکند.
- بورسیههای DAAD: یکی از بزرگترین ارائهدهندگان بورسیه برای کارشناسی، ارشد، دکترا و پسادکترا؛ معمولاً هزینههای تحصیل و زندگی را پوشش میدهد.
- بورسیههای بنیادهای سیاسی و مذهبی: برای دانشجویانی با فعالیت در حوزههای اجتماعی، فرهنگی یا مذهبی.
- بورسیههای دانشگاهی: پوشش کامل یا بخشی از هزینههای تحصیل، زندگی یا پروژههای پژوهشی؛ نیازمند رزومه برجسته و انگیزهنامه قوی.
- بورسیههای رشتههای خاص: مهندسی، پزشکی، حقوق، علوم اجتماعی و هنر؛ رشتههای فنی و مهندسی حمایت مالی بیشتری دارند.
برای بورسیهها معمولاً معدل بالا لازم است؛ بهعنوان نمونه برخی بورسیهها حداقل معدل ۱.۵ آلمانی (معادل ۱۸ از ۲۰) میخواهند.
بهترین دانشگاهها و شهرهای آلمان
مونیخ، برلین، آخن، لایپزیگ و هایدلبرگ از بهترین شهرها برای تحصیلاند. جدول زیر برخی از برترین دانشگاهها را نشان میدهد.
| دانشگاه | رتبه جهانی | رشتههای برتر |
|---|---|---|
| دانشگاه فنی مونیخ | ۳۷ | مهندسی، علوم کامپیوتر، علوم طبیعی، مدیریت |
| دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ | ۵۴ | پزشکی، حقوق، علوم انسانی، علوم طبیعی |
| دانشگاه هایدلبرگ | ۸۷ | پزشکی، علوم زیستی، علوم انسانی |
| دانشگاه RWTH آخن | ۱۰۶ | مهندسی، فناوری، علوم طبیعی |
| دانشگاه هومبولت برلین | ۱۲۰ | علوم انسانی، حقوق، علوم اجتماعی |
| دانشگاه فنی برلین | ۱۵۴ | مهندسی، معماری، علوم کامپیوتر |
| دانشگاه فرایبورگ | ۱۹۲ | علوم طبیعی، پزشکی، علوم انسانی |
| دانشگاه ابرهارد کارلز توبینگن | ۲۱۳ | پزشکی، علوم انسانی، علوم اجتماعی |
| دانشگاه بن | ۲۳۹ | علوم طبیعی، اقتصاد، علوم انسانی |
| دانشگاه گوته فرانکفورت | ۲۶۹ | اقتصاد، حقوق، علوم اجتماعی |
تبدیل ویزای تحصیلی به کاری و دریافت اقامت
ویزای جستجوی کار و بلوکارت
پس از پایان تحصیل، یک ویزای جستجوی کار ۱۸ ماهه دریافت میکنید تا شغلی مرتبط با رشته خود پیدا کنید. با امضای قرارداد کاری، ویزا به ویزای کاری مانند بلوکارت تبدیل میشود. سیستم «کارت شانس» (Chancenkarte) هم مسیر کاریابی نیروهای متخصص را هموارتر کرده است.
اقامت دائم
پس از فارغالتحصیلی و ورود به بازار کار، با ۲۴ ماه کار قانونی و پرداخت مالیات و حق بیمه بازنشستگی میتوانید برای اقامت دائم (Niederlassungserlaubnis) درخواست دهید. اگر شرایط بلوکارت را داشته باشید و مدرک زبان آلمانی B۱ ارائه دهید، این زمان به ۲۱ ماه کاهش مییابد.
تحصیل با خانواده
دریافت ویزای پیوست برای همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال از طریق ویزای تحصیلی قانوناً ممکن است، اما سفارت بررسی دقیقی انجام میدهد. باید تمکن مالی کافی برای همه اعضای خانواده بدون نیاز به کمک دولتی و مسکن با متراژ استاندارد را اثبات کنید. برای کاهش ریسک ریجکتی، معمولاً بهتر است ابتدا دانشجو وارد آلمان شود و پس از اجاره خانه مناسب و شروع کار دانشجویی، برای الحاق خانواده اقدام کند.
سوالات متداول
هزینه مهاجرت تحصیلی به آلمان شامل ۷۵ یورو برای ویزای تحصیلی، ۱۱,۹۰۴ یورو تمکن مالی، ۱۱۰ یورو در ماه بیمه سلامت و هزینههای ترجمه و تایید مدارک است که در کل بین 3 هزار تا 6 هزار یورو ارزیابی میشود.
دقت داشته باشید که هزینه ترمهای تحصیلی در آلمان، رایگان است و برای مراحل ثبت نام، مبلغی در حدود 100 تا 250 یورو از شما دریافت میشود.
حداقل معدل برای تحصیل در آلمان، 15 است. هر چقدر که معدل مقطع قبلی شما بیشتر باشد، موفقیت بیشتری برای دریافت ویزا دارید.
حداقل معدل دیپلم برای دریافت بورسیه تحصیلی در آلمان بسته به نوع بورسیه و رشته تحصیلی متفاوت است. به عنوان مثال، برای برخی بورسیهها، داشتن معدل حداقل ۱٫۵ (معادل ۱۸ از ۲۰) و عملکرد تحصیلی برجسته الزامی است. در رشتههای پزشکی و دندانپزشکی، معمولاً معدل بالای ۱۸ از ۲۰ مورد نیاز است.






















بدون دیدگاه