تحصیل رایگان در ایتالیا
تحصیل رایگان در ایتالیا به معنای تحصیل کاملاً بدون هزینه مانند برخی دانشگاههای دولتی آلمان نیست؛ اما ایتالیا یکی از مقرونبهصرفهترین کشورهای اروپا برای دانشجویان بینالمللی محسوب میشود. دانشگاههای دولتی ایتالیا شهریه را بر اساس وضعیت اقتصادی خانواده دانشجو و شاخصی به نام ISEE (شاخص ارزیابی وضعیت اقتصادی خانواده) تعیین میکنند؛ به همین دلیل دانشجویانی که درآمد و شرایط مالی خانواده آنها در محدوده مشخصی قرار داشته باشد، میتوانند از معافیت کامل شهریه یا پرداخت شهریه بسیار پایین بهرهمند شوند.
در بسیاری از دانشگاه های ایتالیا، دانشجویانی که واجد شرایط دریافت این تخفیفها هستند، ممکن است تنها هزینههای ثابت مانند مالیات منطقهای دانشجویی را پرداخت کنند که معمولاً حدود ۱۵۶ تا ۱۸۰ یورو در سال است. علاوه بر این، ایتالیا با ارائه بورسیههای استانی مانند بورسیه DSU امکان دریافت کمکهزینه تحصیلی، خوابگاه، وعدههای غذایی و حمایت مالی سالانه را برای دانشجویان واجد شرایط فراهم کرده است.
با توجه به تفاوت شرایط هر دانشگاه، استان و وضعیت مالی خانواده، بررسی دقیق پرونده قبل از مهاجرت به ایتالیا اهمیت زیادی دارد؛ زیرا یک اشتباه در انتخاب دانشگاه یا آمادهسازی مدارک میتواند باعث از دست رفتن فرصت دریافت این مزایا شود. اگر میخواهید بدانید با شرایط تحصیلی و مالی شما امکان تحصیل کمهزینه یا تقریباً رایگان در ایتالیا وجود دارد یا خیر، فرم مشاوره رایگان پیشگامان اپلای را تکمیل کنید تا کارشناسان ما شرایط شما را بررسی کرده و بهترین مسیر اقدام را پیشنهاد دهند.
همین الان مشاوره بگیر
شرایط تحصیل رایگان در ایتالیا 2026
برای بهرهمندی از امکان تحصیل رایگان در ایتالیا، مهمترین عامل وضعیت مالی خانواده شما و میزان ISEE Parificato است. برخلاف تصور بسیاری از متقاضیان، دانشگاههای دولتی ایتالیا برای همه دانشجویان شهریه یکسانی تعیین نمیکنند؛ بلکه میزان شهریه بر اساس درآمد، دارایی و شرایط اقتصادی خانواده محاسبه میشود.
در سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷، بسیاری از دانشگاههای ایتالیا برای دانشجویانی که ISEE Parificato آنها حدود ۲۴,۵۰۰ تا ۲۶,۰۰۰ یورو یا کمتر باشد، امکان دریافت معافیت کامل از شهریه دانشگاه را فراهم میکنند. البته عدد دقیق این آستانه به قوانین داخلی هر دانشگاه و منطقه محل تحصیل بستگی دارد و ممکن است در برخی مراکز کمی متفاوت باشد.
دانشجویانی که در محدوده درآمدی بالاتر قرار میگیرند، معمولاً مشمول سیستم شهریه پلکانی میشوند؛ یعنی مبلغ پرداختی آنها متناسب با افزایش ISEE افزایش پیدا میکند. در بالاترین سطح درآمدی، شهریه دانشگاههای دولتی ایتالیا معمولاً میتواند تا حدود ۴,۰۰۰ یورو در سال یا بیشتر، بسته به رشته و دانشگاه، محاسبه شود. برای مثال، برخی دانشگاهها علاوه بر سیستم طبقهبندی درآمدی، شرایط دیگری مانند مقطع تحصیلی، تعداد واحدهای گذراندهشده و وضعیت تحصیلی دانشجو را نیز در تعیین مبلغ نهایی شهریه در نظر میگیرند. جدول وضعیت شهریه بر اساس ISEE Parificato به شرح زیر است:
بازه ISEE Parificato | وضعیت شهریه دانشگاه |
کمتر از حدود ۲۴,۵۰۰ تا ۲۶,۰۰۰ یورو | معافیت کامل از شهریه (معمولاً پرداخت هزینههای ثابت مانند مالیات منطقهای و هزینه تمبر) |
بازه متوسط درآمدی | پرداخت شهریه بهصورت پلکانی و متناسب با وضعیت مالی |
بالاتر از سقف تعیینشده دانشگاه | پرداخت بیشترین میزان شهریه، معمولاً تا حدود ۴,۰۰۰ یورو در سال |
برای دانشجویان بینالمللی، دریافت ISEE Parificato اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا این شاخص جایگزین ISEE معمولی ایتالیا برای افرادی است که درآمد و دارایی آنها خارج از ایتالیا قرار دارد. برای تهیه این مدرک، معمولاً باید اطلاعات مربوط به درآمد خانواده، داراییها، تعداد اعضای خانواده و سایر مدارک مالی ترجمه و مطابق قوانین ایتالیا ارائه شود. در صورت تایید شرایط مالی، علاوه بر کاهش یا حذف شهریه، امکان دریافت حمایتهای مالی منطقهای مانند بورسیههای حق تحصیل، خوابگاه دانشجویی و کمکهزینههای زندگی نیز وجود دارد.
دانشگاههایی مانند دانشگاه بولونیا، دانشگاه پادووا، پلیتکنیک میلان، دانشگاه ساپینزا رم، دانشگاه فلورانس و دانشگاه ناپل فدریکو دوم به دلیل سیستم شهریه متناسب با درآمد و فرصتهای متنوع بورسیه، از گزینههای محبوب دانشجویان بینالمللی هستند. با این حال، شرایط دریافت معافیت شهریه، مدارک مالی مورد نیاز و زمانبندی درخواستها در هر دانشگاه متفاوت است و انتخاب اشتباه دانشگاه یا تکمیل ناقص مدارک میتواند باعث از دست رفتن فرصت دریافت این مزایا شود.
آیا تحصیل در ایتالیا رایگان است؟
خیر، تحصیل در ایتالیا کاملاً رایگان نیست، اما دانشگاههای دولتی این کشور شهریه را بر اساس وضعیت اقتصادی خانواده و شاخص ISEE Parificato تعیین میکنند. دانشجویانی که میزان ISEE آنها زیر آستانه مشخص دانشگاه (معمولاً حدود ۲۴,۵۰۰ تا ۲۶,۰۰۰ یورو) باشد، میتوانند از معافیت کامل شهریه بهرهمند شوند و فقط هزینههای ثابت مانند مالیات منطقهای دانشجویی حدود ۱۵۶ تا ۱۸۰ یورو در سال را پرداخت کنند.
علاوه بر این، بورسیههای استانی DSU میتوانند بخش قابلتوجهی از هزینههای تحصیل و زندگی مانند خوابگاه، وعدههای غذایی و کمکهزینه مالی را پوشش دهند. بنابراین اگرچه تحصیل در ایتالیا بهصورت عمومی رایگان نیست، اما دانشجویانی که شرایط مالی و مدارک لازم را داشته باشند، میتوانند با هزینه بسیار پایین در دانشگاههای معتبر این کشور تحصیل کنند.
تحصیل رایگان در ایتالیا بدون مدرک زبان
تحصیل رایگان در ایتالیا بدون مدرک زبان رسمی امکانپذیر است، اما به این معنا نیست که دانشجو بدون داشتن دانش زبانی میتواند وارد دانشگاه شود. منظور از «بدون مدرک زبان» این است که برخی دانشگاههای ایتالیا بهجای مدارکی مانند آیلتس، تافل، CILS یا CELI، ممکن است آزمون زبان داخلی دانشگاه یا روشهای جایگزین ارزیابی سطح زبان را بپذیرند. بنابراین، اگرچه در بعضی موارد ارائه مدرک بینالمللی زبان الزامی نیست، اما اثبات توانایی زبانی برای موفقیت در پذیرش و تحصیل همچنان اهمیت دارد.
برای دورههای ارائهشده به زبان ایتالیایی، بیشتر دانشگاهها معمولاً حداقل سطح B2 زبان ایتالیایی را درخواست میکنند. این سطح میتواند با ارائه مدارکی مانند CILS، CELI یا PLIDA یا شرکت در آزمون زبان داخلی مورد تأیید دانشگاه اثبات شود. در دورههای انگلیسیزبان نیز اغلب دانشگاهها مدرک زبان در سطح IELTS حدود ۶ یا TOEFL حدود ۷۸ به بالا را درخواست میکنند، اما برخی دانشگاهها امکان شرکت در آزمون تعیین سطح داخلی خود را بهعنوان جایگزین مدرک رسمی فراهم کردهاند.
تحصیل رایگان در ایتالیا به زبان انگلیسی
تحصیل رایگان یا کمهزینه در ایتالیا به زبان انگلیسی نیز امکانپذیر است و سیستم تعیین شهریه بر اساس ISEE Parificato برای بسیاری از دورههای انگلیسیزبان دانشگاههای دولتی این کشور هم اعمال میشود. بنابراین، دانشجویانی که شرایط مالی لازم را داشته باشند، میتوانند حتی در رشتههای انگلیسیزبان از معافیت شهریه یا کاهش قابلتوجه هزینههای دانشگاه بهرهمند شوند. تفاوت اصلی این دورهها با برنامههای ایتالیاییزبان، محدودتر بودن تعداد رشتههای ارائهشده به زبان انگلیسی است؛ بیشتر این برنامهها در حوزههایی مانند مهندسی، مدیریت، اقتصاد، علوم کامپیوتر و برخی رشتههای پزشکی و دندانپزشکی ارائه میشوند.
برای پذیرش در دورههای انگلیسیزبان، دانشگاهها معمولاً ارائه مدرک زبان انگلیسی در سطح IELTS حدود ۶ یا TOEFL حدود ۷۸ به بالا را درخواست میکنند، اما برخی دانشگاهها این امکان را فراهم کردهاند که متقاضی بهجای مدرک بینالمللی، در آزمون زبان داخلی دانشگاه شرکت کند یا سطح زبان خود را از طریق روشهای مورد تأیید دانشگاه اثبات کند.
لیست دانشگاههای رایگان ایتالیا
در ایتالیا دانشگاهی که برای همه دانشجویان کاملاً رایگان باشد وجود ندارد، اما بسیاری از دانشگاههای دولتی ایتالیا به دلیل سیستم محاسبه شهریه بر اساس ISEE Parificato و ارائه بورسیههای استانی، امکان تحصیل رایگان یا بسیار کمهزینه را برای دانشجویان بینالمللی فراهم میکنند. در سال ۲۰۲۶، حدود ۱۲ دانشگاه دولتی ایتالیا با توجه به شرایط مالی دانشجو، شهریهای در حدود ۱۵۶ تا ۳,۰۰۰ یورو در سال دریافت میکنند و دانشجویانی که شرایط لازم را داشته باشند، میتوانند از معافیت کامل شهریه یا بورسیههای حمایتی بهرهمند شوند.
شرایط دریافت تحصیل رایگان در این دانشگاهها بهصورت خودکار برای همه دانشجویان اعمال نمیشود؛ بلکه شما باید پس از پذیرش دانشگاه، مدارک مالی مورد نیاز را برای محاسبه ISEE Parificato ارائه دهید. همچنین در صورت داشتن شرایط لازم، میتوانید همزمان برای بورسیه تحصیلی ایتالیا مانند DSU، خوابگاه دانشجویی و کمکهزینه زندگی نیز درخواست دهید.
نام دانشگاه | شهر | ویژگی مهم |
دانشگاه ساپینزا رم | رم | یکی از بزرگترین دانشگاههای دولتی اروپا با تنوع بالای رشتههای تحصیلی و فرصتهای مناسب برای دانشجویان بینالمللی |
دانشگاه بولونیا | بولونیا | یکی از قدیمیترین دانشگاههای جهان با بورسیههای قابلتوجه که در برخی شرایط میتواند تا حدود ۱۱,۰۰۰ یورو حمایت مالی ارائه دهد |
پلیتکنیک میلان | میلان | گزینهای برتر برای رشتههای مهندسی، معماری و فناوری با تعداد زیادی دوره انگلیسیزبان |
دانشگاه پادووا | پادووا | بهرهمند از حمایتهای منطقه و بورسیههای قوی منطقه ونتو برای دانشجویان واجد شرایط |
دانشگاه فلورانس | فلورانس | دانشگاهی معتبر با هزینه زندگی نسبتاً متعادلتر نسبت به برخی شهرهای بزرگ ایتالیا |
دانشگاه ناپل فدریکو دوم | ناپل | یکی از دانشگاههایی که در برخی شرایط کمترین میزان شهریه را برای دانشجویان واجد شرایط ارائه میدهد |
دانشگاه تورین | تورین | امکان استفاده از بورسیه منطقهای EDISU Piemonte و حمایتهای مالی دانشجویی |
دانشگاه میلان | میلان | دارای رشتههای متنوع و فرصتهای مناسب برای دانشجویان بینالمللی |
دانشگاه پیزا | پیزا | دانشگاه معتبر دولتی با سابقه علمی بالا و شهریه متناسب با وضعیت اقتصادی دانشجو |
دانشگاه جنوا | جنوا | ارائه رشتههای مختلف و امکان بهرهمندی از حمایتهای مالی منطقهای |
دانشگاه سیهنا | سیهنا | گزینه مناسب برای دانشجویانی که به دنبال دانشگاه دولتی با هزینه پایینتر هستند |
دانشگاه ترنتو | ترنتو | شناختهشده در حوزههای علوم، فناوری، اقتصاد و دارای برنامههای حمایتی دانشجویی |
بورسیه DSU چیست و چقدر ارزش دارد؟
بورسیه DSU (Diritto allo Studio Universitario) یا بورسیه استانی ایتالیا یکی از مهمترین حمایتهای مالی برای دانشجویان بینالمللی در ایتالیا است که با هدف فراهم کردن امکان تحصیل برای دانشجویان دارای شرایط مالی محدود ارائه میشود. این بورسیه برخلاف بسیاری از بورسیههای دانشگاهی، فقط بر اساس شایستگی علمی اعطا نمیشود، بلکه وضعیت اقتصادی خانواده دانشجو نیز نقش اصلی را در دریافت آن دارد. دانشجویان غیراروپایی، از جمله متقاضیان ایرانی، در صورت داشتن شرایط لازم میتوانند برای دریافت این حمایت اقدام کنند.
برای دریافت بورسیه DSU معمولاً باید شاخص وضعیت اقتصادی خانواده شما در محدوده تعیینشده قرار داشته باشد. در سالهای اخیر، آستانه درآمدی مورد استفاده برای این نوع حمایت حدود ۲۶,۳۰۶ یورو در شاخص ISEE Università بوده است که عدد دقیق آن ممکن است بر اساس سال تحصیلی و قوانین منطقه تغییر کند. در صورت تأیید شرایط، این بورسیه میتواند شامل چند بخش مختلف باشد:
- کمکهزینه نقدی سالانه تا حدود ۷,۱۸۴ یورو
- معافیت کامل از پرداخت شهریه دانشگاه
- استفاده رایگان یا یارانهای از خدمات غذای دانشجویی
- خوابگاه دانشجویی رایگان یا کمکهزینه اسکان
در مجموع، ارزش واقعی بورسیه DSU فقط به مبلغ نقدی آن محدود نمیشود؛ زیرا اگر معافیت شهریه، هزینه خوابگاه و خدمات رفاهی نیز محاسبه شود، مجموع حمایت دریافتی دانشجو میتواند به حدود ۱۴,۰۰۰ تا ۱۶,۰۰۰ یورو در سال یا حتی بیشتر برسد. به همین دلیل، DSU یکی از بهترین گزینهها برای دانشجویانی است که به دنبال تحصیل کمهزینه یا نزدیک به رایگان در ایتالیا هستند.
تحصیل رایگان پزشکی در ایتالیا
تحصیل پزشکی در ایتالیا برای دانشجویان بینالمللی میتواند با هزینه بسیار پایین و حتی نزدیک به رایگان امکانپذیر باشد؛ زیرا دانشگاههای دولتی این کشور شهریه را بر اساس ISEE Parificato محاسبه میکنند و دانشجویان واجد شرایط میتوانند از معافیت شهریه و بورسیههای استانی مانند DSU بهرهمند شوند.
از سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۶، پذیرش پزشکی، دندانپزشکی و دامپزشکی ایتالیاییزبان تغییر کرده و آزمون ورودی سنتی حذف شده است؛ در سیستم جدید سمستر فیلتر (Semestre Filtro)، متقاضیان ابتدا یک ترم آموزشی اولیه را میگذرانند و باید سه درس زیستشناسی، شیمی و بیوشیمی و فیزیک را در آزمونهای سراسری با حداقل نمره ۱۸ از ۳۰ پشت سر بگذارند تا بر اساس رتبه کشوری وارد ترم دوم پزشکی شوند.
ثبتنام این مرحله از طریق سامانه Universitaly انجام میشود و این تغییرات فقط شامل دورههای ایتالیاییزبان است؛ دورههای پزشکی انگلیسیزبان همچنان از طریق آزمون بینالمللی IMAT پذیرش میگیرند. دانشگاههایی مانند ساپینزا رم، میلان، پاویا، بولونیا، پادووا، تورین، تور ورگاتا رم و پارما از گزینههای مطرح پزشکی انگلیسیزبان هستند.
تحصیل رایگان هنر در ایتالیا
تحصیل هنر در ایتالیا با هزینه بسیار پایین یا حتی نزدیک به رایگان برای دانشجویان واجد شرایط امکانپذیر است؛ زیرا آکادمیهای هنرهای دولتی این کشور تحت نظام AFAM (Alta Formazione Artistica, Musicale e Coreutica) فعالیت میکنند و شهریه آنها نیز مانند دانشگاههای دولتی بر اساس وضعیت اقتصادی دانشجو و شاخص ISEE یا ISEE Parificato محاسبه میشود.
دانشجویانی که شرایط مالی لازم را داشته باشند، میتوانند از کاهش یا معافیت شهریه و همچنین بورسیههای حمایتی منطقهای مانند DSU بهرهمند شوند. برخلاف دانشگاههای معمولی، مؤسسات هنری ایتالیا در دسته آکادمیهای تخصصی هنر قرار میگیرند و برای رشتههایی مانند نقاشی، طراحی، مجسمهسازی، گرافیک، عکاسی، طراحی مد و هنرهای تجسمی گزینههای بسیار معتبری هستند.
از شناختهشدهترین آکادمیهای دولتی هنر ایتالیا میتوان به آکادمی هنرهای زیبای فلورانس، آکادمی هنرهای زیبای رم، آکادمی هنرهای زیبای بولونیا، آکادمی بررا میلان (Brera) و آکادمی هنرهای زیبای ونیز اشاره کرد. با توجه به اینکه شرایط دقیق شهریه، حد آستانه ISEE و مدارک مورد نیاز در هر آکادمی ممکن است متفاوت باشد، بررسی قوانین همان مؤسسه پیش از اقدام اهمیت زیادی دارد.
تحصیل رایگان پرستاری در ایتالیا
تحصیل پرستاری در ایتالیا یکی از گزینههای مناسب برای دانشجویان بینالمللی است؛ زیرا دانشگاههای دولتی این کشور شهریه را بر اساس ISEE Parificato محاسبه میکنند و دانشجویانی که شرایط مالی لازم را داشته باشند، میتوانند از معافیت شهریه یا پرداخت هزینه بسیار پایین بهرهمند شوند. در بسیاری از موارد، دانشجویان کمدرآمد تنها هزینههای ثابت مانند مالیات منطقهای دانشجویی حدود ۱۵۶ یورو را پرداخت میکنند و در صورت دریافت بورسیههای استانی مانند DSU، امکان استفاده از حمایتهایی مانند خوابگاه، غذای دانشجویی و کمکهزینه زندگی نیز وجود دارد.
پذیرش رشته پرستاری معمولاً از طریق آزمون ورودی دانشگاه انجام میشود که ساختاری مشابه آزمونهای رشتههای علوم پزشکی دارد و مباحثی مانند زیستشناسی، شیمی، فیزیک و منطق را شامل میشود. روند معمول اقدام شامل انتخاب دانشگاه در بازه ژانویه تا آوریل، ثبتنام در سامانه Universitaly بین ماههای می تا جولای، شرکت در آزمون ورودی در سپتامبر و انجام مراحل ویزا و ثبتنام نهایی در سپتامبر تا اکتبر است.
هزینه زندگی در شهرهای مختلف ایتالیا برای دانشجو
اگرچه امکان تحصیل رایگان یا کمهزینه در ایتالیا وجود دارد، اما دانشجویان باید هزینههای زندگی مانند اجاره مسکن، خوراک، حملونقل، بیمه و هزینههای روزمره را نیز در برنامه مالی خود در نظر بگیرند. هزینه زندگی دانشجویی در ایتالیا بهشدت به شهر محل تحصیل بستگی دارد؛ شهرهای بزرگ و اقتصادی مانند میلان و رم معمولاً هزینه بیشتری دارند، در حالی که شهرهای کوچکتر و مناطق جنوبی ایتالیا گزینههای مقرونبهصرفهتری برای دانشجویان هستند.
شهر | میانگین هزینه زندگی دانشجویی ماهانه |
میلان (Milan) | حدود ۱,۰۰۰ تا ۱,۴۰۰ یورو در ماه |
رم (Rome) | حدود ۹۰۰ تا ۱,۲۰۰ یورو در ماه |
بولونیا (Bologna) | حدود ۸۰۰ تا ۱,۱۰۰ یورو در ماه |
فلورانس (Florence) | حدود ۸۰۰ تا ۱,۱۰۰ یورو در ماه |
تورین (Turin) | حدود ۷۰۰ تا ۹۵۰ یورو در ماه |
پادووا (Padua) | حدود ۷۰۰ تا ۹۵۰ یورو در ماه |
پالرمو (Palermo) | حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ یورو در ماه |
لاکوئیلا (L'Aquila) | حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ یورو در ماه |
شهرهای جنوبی ایتالیا | حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ یورو در ماه |
تحصیل در ایتالیا با پیشگامان اپلای
تحصیل در ایتالیا با وجود دانشگاههای معتبر، امکان دریافت بورسیههای متنوع و سیستم شهریه مبتنی بر شرایط مالی، میتواند یکی از بهترین مسیرها برای ادامه تحصیل در اروپا باشد؛ اما موفقیت در این مسیر نیازمند انتخاب درست دانشگاه، بررسی شرایط دریافت بورسیه، آمادهسازی دقیق مدارک و آگاهی از آخرین قوانین پذیرش و ویزا است. کارشناسان پیشگامان اپلای با بررسی شرایط تحصیلی، رشته موردنظر، وضعیت مالی و اهداف شما، مناسبترین مسیر برای دریافت پذیرش، کاهش هزینههای تحصیل و افزایش شانس دریافت بورسیه را پیشنهاد میدهند. برای اینکه بدانید آیا شرایط شما برای تحصیل کمهزینه یا نزدیک به رایگان در ایتالیا مناسب است، همین حالا فرم مشاوره رایگان پیشگامان اپلای را تکمیل کنید تا کارشناسان ما در کوتاهترین زمان با شما تماس گرفته و راهنمایی تخصصی لازم را ارائه دهند.
سوالات متداول
حداقل میزان ISEE Parificato برای دریافت معافیت کامل شهریه در بسیاری از دانشگاههای دولتی ایتالیا معمولاً حدود ۲۴,۵۰۰ تا ۲۶,۰۰۰ یورو است
بله، دانشجویان ایرانی بهعنوان دانشجویان غیراروپایی میتوانند برای دریافت بورسیه DSU اقدام کنند. برای بهرهمندی از این حمایت مالی باید مدارک اقتصادی خانواده را ارائه داده، ISEE Parificato معتبر دریافت کنید.
در برخی دانشگاههای ایتالیا امکان دریافت پذیرش بدون ارائه مدرک رسمی زبان مانند آیلتس یا تافل وجود دارد؛ اما این موضوع به معنی عدم نیاز به دانش زبان نیست.




بدون دیدگاه